بچه ها سر کلاس پای صحبت معلمشان نشسته بودند.

- بچه ها! اخلاق چیز بسیار خوبیه. هیچ کس آدم بداخلاق رو دوس نداره. آدم بداخلاق یعنی آدم بد آدم خوش اخلا....

- آقا این کامرانو ببینین!

- ساکت! کافیه دیگه. چی داشتم می گفتم؟ آها : آدم باید دارای اخلاق پسندیده باشه قواعد اخلاق خیلی زیاده اون قدر زیاده که نمیشه شمرد اگه آدم بداخلاق باشه خیلی بده...

- چرا آقا؟

- چون که همه بهش میگن آدم بداخلاق. بداخلاقی خیلی بد چیزیه. اینه که هر کسی باید سعی کنه صاحب اخلاق حسنه باشه. یکی از علل خوبی اخلاق اینه که جزو برنامه درسی مدارسه! اگه اخلاق چیز بدی بود که تو مدرسه ها درس نمی دادن! مگه نه بچه ها؟ مگه ممکنه که توی مدرسه ها چیز بد هم یاد بدن؟ بله اخلاق... چی می گفتم؟

- گفتین خوب چیزیه آقا.

- بله خوب چیزیه. خیلی هم خوب چیزیه. اگه بگید "چرا خوب چیزیه؟" باید بهتون بگم: برای اینکه تمام بزرگان و مشاهیر جهان عقیدشون اینه که : اخلاق چیز خوبیه اخلا...

- آقا یه چیزی به این فریدون نمی گین؟

- چیه؟ چه خبره؟

- آقا پاشو از اون پشت میاره از زیر نیمکت می زنه به ما!

- ساکت! کافیه دیگه گوش بدین. می خوام از تو کتاب براتون بخونم تا ببینید که اخلاق چه جور چیزیه نوشته که " اخلاق - به معنی اعم - یعنی رفتار موافق با اصول اجتماعی احترام به سنن و رعایت قوانین..." حالا فهمیدین یا نه؟ یعنی شما باید به اصول اجتماعی که وابسته به اون هستین احترام بذارین نباید کاری مخالف اون اصولی که مورد تایید اکثریت هست انجام بدین باید از محیطی که درش زندگی می کنین یاد بگیرین باید از بزرگ ترهاتون درس بگیرین باید ببینین اون ها چی کار می کنن چه جوری رفتار می کنن شماها هم همون جور رفتار کنین. پاشو ببینم حسن بگو ببینم: روغن تقلبی درست کردن یا تخم مرغ فاسد به مردم دادن چه جور کاریه؟

- خوب کاریه آقا!

- خوب کاریه؟

- بله آقا چون که این کار موافق با اصول اخلاقه ... چون که باید به سنت ها احترام گذاشت چون که نباید با اصولی که مورد تایید همگان هست مخالفت کرد چون...

- بشین بشین این حرف ها چیه که می زنی؟

- به خدا راس گفتیم آقا! تو محله ما بقال و قصاب و سبزی فروش همشون تقلب می کنن جنس فاسد میدن دست مردم. گرون می فروشن.  بابام یه دوستی داره که خیلی آدم پولداریه. بابام می گفت بازار سیاه درست کرده. یه شب مارو خونه شون دعوت کرده بودن. همون آقاهه به من می گفت: "با حسن اخلاق هر چیزی رو میشه به دست آورد." من وقتی بزرگ شدم حتما" خوش اخلاق میشم. چون که می خوام پولدار بشم. عوضش این بابای من خیلی مرد بداخلاقیه!

- بشین آدم به پدرش...

- برا چی نگیم آقا؟ بداخلاقه دیگه چون که کرایه خونه رو نمیده.

- بشین حسن. ساکت شو. بچه های خوب هیچ وقت از اصول اخلاق تجاوز نمی کنن.

- آقا ما بگیم؟

- بگو

- عموی من میگه از دولتی سر همین اخلاقه که همیشه هفتمون گرو هشتمون بوده و هیچ وقت دستمون به دهنمون نرسیده من باید بداخلاق باشم آ...

- ساکت! کافیه! اگه آدم بداخلاق باشه مردم بهش چی میگن؟ می دونین مردم به آدم بداخلاق چی میگن؟ همه با هم جواب بدین چی میگن؟

- میگن بداخلاقه.

- حالا دیدین؟ آدم بداخلاق اگه میلیون ها ثروت هم داشته باشه براش چه فایده ای داره؟

- آقا ما بگیم؟

- بگو

- راحت زندگی می کنه!

- نه خیر! این طور نیست! آدم باید وجدانش راحت باشه همه بزرگان معتقد به اخلاق بودن.

- قدیما اون جور بوده آقا! تو محله ما یه آدم بزرگی هست که سه تا ماشین زانتیای آخرین مدل داره پسته صادر می....

- بشین من گفتم آدم های بزرگ یعنی دانشمندان هنرمندان و متفکران بزرگ مثلا" سقراط مثلا"ارسطو ...

- آقا ما ارسطو رو می شناسیم!

- البته که باید بشناسی. همه اونو می شناسن. خب بگو بینم ارسطو کیه؟

- اتو کشه آقا! مغازه اتو کشی و لکه گیری داره! دکانش هم سر کوچه ماست. اما پولدار نیست. از اون خیلی خوش اخلاق هاشم می شناسم...

- منظور من ارسطو فیلسوف یونانه. منظور من اینه که شماها هم باید مثل ارسطو مثل گالیله به اصول اخلاق معتقد باشین.

- آقا اون ارسطو یی که شما میگین از اون دوست بابای من که تاجر تیرآهنه خوش اخلاق تر بود؟

- بچه ها! اخلاق با پول و ثروت هیچ ارتباطی نداره.  اگه تاریخ بخونین می بینین که کسانی بودن که از گرسنگی مردن و در عوض نذاشتن که دامن اخلاقشون لکه دار بشه.

- آقا پس اخلاق همچین تحفه ای هم نیست!

- نه! اخلاق چیز بسیار خوبیه. کسی که اخلاق داشته باشه شهامت داره. دروغ نمیگه. چیزی رو که به نظرش راست بیاد بدون ترس میگه. بله...

- آقا ما بگیم؟

 - بگو

- دایی ما چیزهایی رو که به نظرش درست میومد گفت و از سر کارش اخراجش کردن!

- اون مطلب دیگه ایه! من راجع به سیاست حرف نمی زنم. من دارم درس اخلاق میدم. پاشو ببینم فرید! دروغ چه جور چیزیه؟

- نمی دونم!

- ما بگیم آقا؟

- بگو

- خیلی خوب چیزیه آقا! به شرطی که بتونی خوب جا بزنی. مثلاً ما اگه تو خونه دروغ نگیم هر روز کتک می خوریم.

- پس من برای دیوار حرف می زدم. مگه نگفتم که باید از رفتار بزرگ ترهاتون درس بگیرین؟ مگه من نگفتم که شما باید مثل بزرگ ترهاتون باشین؟

- آقا ما هم همین کارو می کنیم. خواهرمون به مامانمون دروغ میگه مامانمون به بابامون دروغ میگه بابامون به طلب کارهاش دروغ میگه هر وقت طلب کار میاد در خونه خود بابام میگه برین بگین خونه نیست!

- برو بیرون بی تربیت!  

- آقا خودتون گفتین آدم نباید دروغ بگه. ما هم راستشو گفتیم!

- بشین. بچه ها! اینو باید بدونین که اخلاق فوق العاده خوب چیزیه! آدم باید سر قولش واسه. اگه به کسی قولی داد باید حتماً حتماً عمل کنه.

- آقا ما بگیم؟

- بگو

- بابام می گفت یکی هست که - حالا اسم اون آقایی که بابام می گفتن یادم نیس - آره یکی هست که مرتب قول میده هزینه زندگی رو بیاره پایین و مرتب می زنه زیر قولش...

- بشین بشین. تو چی کار داری به این کارها؟ آدم نباید به کاری که به خودش مربوط نیست دخالت کنه. بچه ها! در دنیا هیچ چیزی به خوبی اخلاق نیست. درباره اخلاق اون قدر کتاب نوشته شده که حد و حساب نداره. پیامبر هم فرموده که اخلاق بهترین چیزهاست. شما که دیگه بیشتر از پیامبر نمی دونین. اخلاق نه فقط چیز خوبیه بلکه چیز عالی ایه! اون قدر خوبه که... خیلی خوب چیزیه ... به خدا خوب چیزیه ... واللا خوب چیزیه...به جون بچه هام خیلی خوب چیزیه...!

- زررررررررررررر زنگ می خورد و  معلم عرقش را پاک کرده و نفسی عمیق و راحت می کشد. 

(نوشته عزیز نسین)