همان طور که در بخش ابتدایی این مقاله آورده شد؛ خاک رس دارای خصوصیات فیزیکی فراوانی است که این خصوصیات یکی از عوامل مهم و تعیین کننده کمیت و کیفیت محصولات حاصل از آن می باشد. کائولن که خالص ترین نوع خاک سفالگری است ازتجزیه فلدسپات در مجاورت هوا و آب  بوجود می آید که  در دمای 1500 درجه سانتیگراد پخته می شود. و اما،  بالکلی از خاک های نوع دوم است که دارای مقادیر زیادی آهن می باشد و هم چنین از چسبندگی خوب و بسیار بالایی نیز برخوردار است. این خاک،  دمای ذوبش پایین تر از کائولن است و در آخر بنتونیت؛ نوعی خاک ریزدانه است که برای افزایش قابلیت کارپذیری بدنه به گل اضافه می شود و ویژگی پلاستینه بودن گل را بیشتر می کند. پلاستیه بودن گل یعنی اینکه گل شکل پذیر باشد. جالب است بدانید اضافه کردن رنگ به گل می تواند ساختار شیمیایی آن را تغئیر دهد و خاصیت پلاستینه بودن آنرا کاهش دهد. البته به نظر می رسد که هنرمندان سفالگرلالجین به طور کلی زیاد با این واژه ها آشنا نیستند و خاک مخصوص سفالگری را تنها به همان نام خاک رس می شناسند. اما آشنایی با این لغات برای کسانی که هنر سفال را به شکل حرفه ای دنبال می کنند مهم و ضروری است.
سفالگری یکی از نخستین صنایع بشر می‌باشد گر چه خاستگاه آن به درستی آشکار نیست. اما، آن چه مسلم است این است که؛ ظرفهای سفالی، یکی از قدیمی‌ترین ساخته‌های هنرمندانه دست آدمی است. البته واضح است که این هنر پس از یکجا نشینیه انسان ها شکل گرفته، انسان‌های اولیه از آن زمان که به فکر ذخیرهٔ آب و غذا افتادند و به خاصیت چسبندگی و شکل گیری گل رس پی بردند ظرفهای سفالی را به شکلهای گوناگون ساختند. ابتدا به شکل دست ساز و بعد چرخ ساز که به دو صورت کند و تند انجام می شده. با گذشت زمان و گسترش زندگی، سفالگری این هنر عجیب نیز تکامل یافت و آفرینندگان آن دریافتند که می توانند با دستهایشان بر ظرفهای گلی نقش و نگارهایی ایجاد کنند و یا آن که ساخته های خود را با رنگهای گوناگون بیارایند.
 پیدایش چرخ سفالگری تحوّل بزرگی را در این هنر به وجود آورد و آن را از یک هنر معمولی به صنعتی بزرگ تبدیل کرد. از طرفی انسان ها به زودی دریافتند که این ظروف گلی برای دوام و مقاومت بیشتر بهتر است پخته شوند، که این دانش نیز گامی بزرگ در راستای پیشرفت این هنر و صنعت به شمار می آید. چرا که؛ درطول پخت کیمیاگری واقعی سفالگری اتفاق می افتد، بدین صورت که گل خام با تغئیرات شیمیایی به سرامیک تبدیل می شود. به طور کلی سفالگری 2 نوع پخت دارد: اولین پخت؛ پخت بیسکوییتی است که در آن رس برای عملکردهای ثانویه مانند لعاب یا آماده می شود. دومین پخت؛ لعاب است که معمولا دردمای بالاتر صورت می گیرد و پوششی تزیینی و محافظتی اضافه می کند.
و حال آن که این هنر به خصوص در ایران و به ویژه در شهر لالجین، پایتخت سفال و سرامیک جهان، از کجا به جایگاه امروزی خود رسیده و چه فراز و نشیب هایی را پشت سر گذاشته مطالبی است که در آینده برایتان خواهم نوشت.
ادامه دارد...